Στον ακριτικό νομό της Φλώρινας, στη συμβολή των συνόρων της χώρας μας με την Αλβανία και την ΠΓΔΜ, δύο λίμνες, η Μικρή και η Μεγάλη Πρέσπα "δένουν" το μέλλον των λαών της περιοχής, που ζουν σε απόσταση μιας... ανάσας ο ένας από τον άλλο.
Η Πρέσπα, αν και βρίσκεται σε μια περιοχή που στο πρόσφατο παρελθόν βίωσε δύσκολες καταστάσεις, εκπέμπει μήνυμα φιλίας και συνεργασίας και το μήνυμα αυτό "αφουγκράστηκαν" το 2000 οι πολιτικοί των τριών χωρών, υπογράφοντας πρωθυπουργική διακήρυξη για τη δημιουργία του Διασυνοριακού Πάρκου Πρεσπών, με στόχο να προστατεύσουν τον οικολογικό αυτό "θησαυρό" της περιοχής, για την επίτευξη όχι μόνο των περιβαλλοντικών, αλλά και οικονομικών και κοινωνικών στόχων των κατοίκων της.
Έτσι, δημιουργήθηκε το Διασυνοριακό Πάρκο Πρεσπών, στόχος του οποίου είναι η ενίσχυση κι εδραίωση της ειρήνης, της φιλίας και της συνεργασίας ανάμεσα στους τρεις λαούς και συγκεκριμένα η οικονομική και κοινωνική ευημερία των κατοίκων και συγχρόνως η διαφύλαξη των φυσικών και πολιτιστικών αξιών της Πρέσπας, με τη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών.
Την πρωθυπουργική διακήρυξη ακολούθησε η θεσμοθέτηση της διακρατικής συνεργασίας με τη λειτουργία της Συντονιστικής Επιτροπής του Πάρκου Πρεσπών, στην οποία μετέχουν εκπρόσωποι από τις 3 χώρες σε επίπεδο Υπουργείων, Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τοπικών περιβαλλοντικών Μη κυβερνητικών Οργανώσεων (ΜΚΟ).
Το Διασυνοριακό Πάρκο Πρεσπών είναι το πρώτο του είδους στην περιοχή της Βαλκανικής, που στόχο έχει τη διαφύλαξη του "εύθραυστου" οικοσυστήματος της περιοχής αλλά και την ενίσχυση της συνεργασίας των λαών που κατοικούν γύρω από τις δυο λίμνες, τόσο σε οικονομικό όσο και σε πολιτιστικό- κι όχι μόνο- επίπεδο.
Το Διασυνοριακό Πάρκο Πρεσπών θα γιορτάσει το 2010 τα δεκάχρονα από τη δημιουργία του και παρά τις όποιες δυσκολίες στην πορεία του, "ατενίζει" με αισιοδοξία το μέλλον.
Την αισιοδοξία αυτή συμμερίζεται και ο διεθνής συντονιστής του διασυνοριακού προγράμματος UNDP/GEF, που στηρίζει την ανάπτυξη του Διασυνοριακού Πάρκου Πρεσπών, Άλβιν Λόπεζ, ο οποίος θεωρεί ότι το μέλλον της Πρέσπας αλλά και η ενίσχυση της διασυνοριακής συνεργασίας στην περιοχή μέσα από το συγκεκριμένο project θα αποφέρει "καρπούς".
Μάλιστα, απαντώντας στις όποιες επικρίσεις σχετικά με την ταχύτητα υλοποίησης του project, ο ίδιος υπενθυμίζει ότι "η Ρώμη δεν χτίστηκε σε μια μέρα…".
Τονίζει δε με έμφαση ότι, το "στοίχημα" στην περιοχή δεν αφορά μόνο τη διαφύλαξη της εξαιρετικής βιοποικιλότητάς της, αλλά και την προσέγγιση των λαών της, αφού αυτοί αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του περιβάλλοντα χώρου.
<b>Πρέσπα: "Θησαυροφυλάκιο" βιοποικιλότητας</b>
Η λεκάνη της Πρέσπας διακρίνεται για την έξοχη βιοποικιλότητά της, που έχει αναγνωριστεί τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε διεθνές επίπεδο, όχι μόνο για την πλούσια χλωρίδα και πανίδα της αλλά και για την ποιότητα και σπανιότητα των ειδών που "φιλοξενεί".
Μόνο στον Εθνικό Δρυμό Πρεσπών, για παράδειγμα, υπάρχουν περί τα 1.249 είδη φυτών, ενώ οι μελέτες στην πλευρά της ΠΓΔΜ έχουν καταγράψει 13 πληθυσμούς μεγάλης ευρωπαϊκής σημασίας, 33 διεθνώς αναγνωρισμένα για τη σημαντικότητά τους είδη φυτών και 84 παγκοσμίως αναγνωρισμένα είδη βοτάνων.
Η μοναδικότητα της λεκάνης των Πρεσπών καταδεικνύεται από το μεγάλο αριθμό ενδημικών ειδών, τόσο σε ό,τι αφορά τα ζώα όσο και τα φυτά, που μπορεί να συναντήσει κάποιος μόνο στη συγκεκριμένη περιοχή και πουθενά αλλού στον κόσμο.
<b>Τέσσερα εθνικά πάρκα-ένας υγρότοπος διεθνούς εμβέλειας</b>
Τα νερά των λιμνών ενώνουν τρεις χώρες, που μοιράζονται τα νερά τους, τη βιοποικιλότητά τους, αλλά κι ένα κοινό μέλλον για τους λαούς τους.
Η λεκάνη της Πρέσπας είναι ένας υγρότοπος παγκόσμιας σημασίας, αφού περικλείει στους κόλπους της αρκετές προστατευόμενες περιοχές με διεθνώς μοναδικά χαρακτηριστικά στη χλωρίδα και την πανίδα τους, αλλά και τέσσερα εθνικά πάρκα:
-Ο Εθνικός Δρυμός Πρεσπών: Το 1974, η ελληνική Πολιτεία κηρύσσει σχεδόν ολόκληρη την Πρέσπα Εθνικό Δρυμό, επειδή η περιοχή παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον από την άποψη της άγριας χλωρίδας και πανίδας, των φυσιογραφικών χαρακτηριστικών της λίμνης, του υγρότοπου και της αξιόλογης ορνιθοπανίδας του, καθώς και για τη συστάδα των υπεραιωνόβιων Αρκεύθων ή βουνοκυπάρρισων.
Σύμφωνα με στοιχεία της Εταιρείας Προστασίας Πρεσπών, ο Εθνικός Δρυμός Πρεσπών καταλαμβάνει έκταση 249,5 km2 ενώ ο "πυρήνας"-ή ζώνη απόλυτης προστασίας- έχει έκταση 49,3 km2. Είναι ο μεγαλύτερος και μοναδικός Εθνικός Δρυμός της χώρας που περιλαμβάνει λίμνες και μάλιστα τη μία από αυτές ως πυρήνα απόλυτης προστασίας.
Το 1975, ο Εθνικός Δρυμός Πρεσπών ανακηρύχθηκε "τοπίο εξαιρετικής ομορφιάς" και "υγρότοπος διεθνούς σημασίας".
- Το Εθνικό Πάρκο Πέλιστερ (ΠΓΔΜ): Πρόκειται για την παλαιότερη- χρονολογικά- προστατευόμενη περιοχή στην περιοχή (ήδη από το 1948), που καταλαμβάνει έκταση 10.000 εκταρίων ορεινού οικοσυστήματος. Εδώ, έχει το "σπίτι" του και το "penus peuce", το εξαιρετικής ομορφιάς σπάνιο πεύκο της Βαλκανικής.
- Το Εθνικό Πάρκο της Γκαλίτσιτσα (ΠΓΔΜ) ανακηρύχθηκε ως προστατευόμενη περιοχή το 1958, με στόχο την προστασία την εξαιρετική βιοποικιλότητά του. Μάλιστα, ένα τμήμα του, στη Μεγάλη Πρέσπα, έχει χαρακτηριστεί και Μνημείο της Φύσης, το 1977.
-Το Εθνικό Πάρκο Πρεσπών στην Αλβανία ιδρύθηκε το 1999.
<b>Η Πρέσπα με το πινέλο των παιδιών και τον φακό των μεγάλων</b>
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων, η Εταιρία Προστασίας Πρεσπών, σε συνεργασία με δύο περιβαλλοντικές οργανώσεις σε Αλβανία και ΠΓΔΜ αντίστοιχα, διοργάνωσε διαγωνισμό ζωγραφικής για τα παιδιά των δημοτικών σχολείων και των τριών χωρών, που μοιράζονται τη λεκάνη της Πρέσπας (Ελλάδα, Αλβανία, ΠΓΔΜ).
Το θέμα του διαγωνισμού, "Δείξε στους γείτονες τη λίμνη σου", παρακίνησε τα παιδιά να ζωγραφίσουν τις λίμνες και το φυσικό περιβάλλον, ακριβώς όπως το βλέπουν από τη δική τους χώρα και να το μοιραστούν με τις γείτονες χώρες.
Συνολικά 160 παιδιά από τη λεκάνη της Πρέσπας έστειλαν τις ζωγραφιές τους, μετέχοντας στον πρωτότυπο αυτό διαγωνισμό.
Εξάλλου, με αφορμή τη συμπλήρωση, το 2010, των δέκα χρόνων από τη διακήρυξη για τη δημιουργία του Διασυνοριακού Πάρκου Πρεσπών, η αρμόδια Συντονιστική Επιτροπή του Πάρκου προκήρυξε διαγωνισμό φωτογραφίας, με έξι θεματικές (Τέσσερις εποχές στην Πρέσπα, Νερό, Βιοποικιλότητα και Είδη, Πολιτισμός και Τουρισμός, Γεωργία και Μόλυνση), με προθεσμία υποβολής υποψηφιοτήτων την 20η Νοεμβρίου 2009 (σ.σ. οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να βρουν περαιτέρω πληροφορίες για το διαγωνισμό στην ιστοσελίδα www.prespapark.org).